print logo
  • Username:  
    Password:  

Kenia - Een dag uit het leven van een straatkrantverkoper

 INSP 13 December 2019

Haar droom is om ooit een fatsoenlijk huis te bezitten, net als haar buren. Maar haar realiteit is anders. Er bestaat er geen twijfel over dat haar kansen klein zijn, maar voor Elizabeth Ndila, een Big Issue verkoopster in Kenia, is opgeven geen optie. (1900 Words) - By Njoroge Kinuthia

Share

Dayofavendorkenya_ 1

Elizabeth Ndila persuades a motorist at a parking bay to buy the magazine.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 2

Ndila receives copies of the Big Issue Kenya magazine at REM depot in Mitumba slums.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 3

Ndila leaves Mitumba and heads to the licenced Karen pitch which is over 10 kilometres away.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 4

Ndila looks for customers at Karen shopping centre.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 5

No madam: Ndila receives a ‘no thank you’ gesture from a motorist. Some people do not give her a chance to explain herself.Photo: Bernard Kimani

Dayofavendorkenya_ 6

The Big Issue magazine is a product for all. Ndila approaches a shoe trader located in the pitch area.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 7

Ndila positions herself at the entrance of the shopping centre.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 8

Ndila stands outside one of the shops after making several rounds in the pitch area.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 9

Ndila takes a break at one of the road pavements at the shopping centre.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 10

Ndila cooking for her family in her house in the Mitumba slums.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 11

Ndila washing clothes. Besides selling the Big Issue, she earns extra money by washing clothes for other families.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 12

A street in the Mitumba area of Kibera slum in Nairobi, Kenya.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 13

Ndila selling necklaces which she makes during her free time with a friend.Photo: Benard Kimani

Dayofavendorkenya_ 14

Children playing in Mitumba slums. In the background is South C estate, which is Ndila’s dream residential estate.Photo: Benard Kimani


De bouwkeet staat wanhopig tussen twee symbolen van welvaart: een klein vliegveld, Wilson Airport, en een fatsoenlijke middenklasse woonwijk, South C. Op de rand van de bouwkeet kan men de vliegtuigen over de start- en landingsbaan zien rijden nadat ze geland zijn of terwijl zij vaart maken om op te stijgen.

Bekeken vanuit een uitkijkpunt staan de gegolfde ijzeren krotten in schril contrast tot hun woonwijk, en doen ze pijn aan de ogen in een voor de rest moderne omgeving. Misschien is dat wel waarom de bouwkeet Mitumba heet, dat 'tweedehands' betekent in het Kiswahili. En zonder twijfel heeft Mitumba alle kenmerken van een woonplaats voor tweederangs burgers; zij die 'rijkdom' zien en ruiken, maar net als de Bijbelse Lazarus moeten leven van de restjes die van de tafel van de rijken vallen.

Mevr. Elizabeth Ndila, een verkoopster van de Keniaanse straatkrant Big Issue, is een van de duizenden die Mitumba thuis noemen. Ndila woont sinds 2002 in Mitumba, verhuisd van een andere sloppenwijk. Ze klaagt over de worstelingen van de armen in Nairobi's bouwketen. "Het leven is als een nachtmerrie hier. We werken heel hard maar krijgen er weinig voor terug. Alles is duur en kost geld, zelfs naar het toilet gaan kost hier geld, je kan niet naar het toilet gaan zonder geld," legt ze uit.

Maar Ndila is geen vreemde voor de grillen van de armoede. Het leven is weinig veranderd voor de 38-jarige sinds zij meer dan een decennium geleden in de Keniaanse hoofdstad aankwam, op zoek naar een beter leven. Ze is altijd onderweg geweest, werkend of op zoek naar werk. Door de tijd heen heeft ze dienende baantjes gehad als het verpakken van thee en als huishoudelijke hulp bij gezinnen, zelden meer verdienend dan 2 dollar per dag.

Ondanks haar ogenschijnlijk onveranderde ongeluk heeft ze de hoop nooit verloren en is ze optimistisch dat ze ooit over de stenen muur kan klimmen en haar droom werkelijkheid kan maken. De stenen muur scheidt de sloppenwijk Mitumba af van de elegante bakstenen muren en betegelde daken van het landgoed van South C.

"De mensen die aan de andere kant wonen (van de muur) zijn net als ik. Wie zegt dat ik daar niet kan wonen? Er komt een dag dat ik daar woon, of dat ik een stukje land koop en ook een fatsoenlijk huis bouw," zegt ze met overtuiging.

Ndila woont in een van de krotten samen met haar man, Nicholas Wambua, en hun twee kinderen. Haar man werkt als voetbalcoach voor straatkinderen bij een organisatie die probeert kinderen van de straat en van de drugs af te krijgen. Net als duizenden anderen zijn zij krakers die niet weten wanneer de eigenaar van het land dat zij bezetten langskomt met een uitzettingsbevel.

Voordat het zover komt echter, hoopt Ndila dat het leven een positieve wending heeft genomen. En ze is zich er zeker van bewust dat het slechten van de hinderlijke muur meer zal kosten dan slechts woorden; alleen hard werken zal haar de financiële kracht geven om over de muur te komen. Dat is waarom ze elke ochtend om 5 uur opstaat, en na het maken van het ontbijt voor haar gezin, ongeveer een uur daarna vertrekt om te beginnen aan de vaak vergeefse zoektocht naar werk.

Voordat ze was gevraagd als verkoopster van de Big Issue, bracht Ndila haar dagen gewoonlijk door met van deur tot deur gaan op zoek naar gezinnen die iemand nodig hadden voor het wassen (op de hand) van hun vieze linnengoed. Dit was geen baan met zekerheid omdat er vele vrouwen zijn die uit zijn op hetzelfde.

Vandaag, als verkoopster, is ze onder de paar gelukkigen omdat ze is verzekerd van eten op tafel. "Elke keer dat ik een exemplaar van de Big Issue verkoop, verdien ik Sh75 (iets minder dan een dollar), de helft van de omslagprijs van het magazine," onthult ze met een glimlach op haar gezicht. "Ik verkoop altijd 1 of 2 exemplaren per keer dat ik naar mijn stek ga."

Haar stek is bij het Karen Shopping Centre, een winkelcentrum in een woongebied voor de rijkeren op meer dan 10 km van Mitumba. Er is geen plek om het magazine dichtbij Mitumba te verkopen omdat de leiding van de Big Issue nog geen verkoopvergunning heeft bemachtigd om in het gebied te verkopen.

Normaal gesproken kan ze geen buskaartje naar haar stek kopen welke, afhankelijk van het tijdstip, tussen de Sh30 tot Sh50 kost, waardoor ze in plaats daarvan maar gaat lopen.

"Geld uitgegeven aan een buskaartje is wat mij betreft weggegooid geld. Ik heb monden te voeden," zegt ze. De wandeling naar Karen is nooit eenzaam. Er zijn groepen anderen die de tocht van 10 km vanuit Mitumba maken; bouwvakkers, huishoudelijke hulpen, bewakers en een collega Big Issue verkoper. "We praten de hele weg, je hebt niet in de gaten hoe snel de tijd verstrijkt," onthult ze.

Onderweg moet ze zichzelf altijd weerhouden van de verleiding om aan voetgangers te verkopen. Ze heeft het zelfs een keer geprobeerd, maar viel prompt in de handen van de locale autoriteiten omdat ze geen vergunning had om daar te verkopen. Gelukkig voor haar hadden ze oren naar haar smeekbedes en lieten ze haar gaan.

Maar zelfs op haar stek bij Karen is het niet makkelijk om de Big Issue te verkopen. "Het is altijd een worsteling," zegt ze.

"De meeste mensen kennen de Big Issue niet en ze vragen om uitleg over welke verhalen er in staan. Sommige mensen willen dat ik hun het magazine gratis geef, de economie de schuld gevend. Anderen zeggen recht in je gezicht dat ze het niet willen hebben. Het is altijd frustrerend," klaagt ze. "Maar gaandeweg heb je een aantal goede mensen die de essentie van de Big Issue begrijpen en zij worden trouwe klanten." Als Ndila het magazine niet aan het verkopen is dan verkoopt ze kettingen van papier en kralen die ze samen met een vriendin maakt.

Ondanks haar frustraties over het verkopen van de Big Issue hoopt Ndila dat het magazine haar uiteindelijk zal helpen om haar droom te bemachtigen. "Ik denk dat als ik doorga met het verkopen van dit magazine ik goed geld verdien en een goed huis kan kopen."

En dat is misschien wel niet eens zo vergezocht. De leiding van de Big Issue, die in Juni 2010 na twee jaar stilgelegen te hebben opnieuw tot leven is gewekt, heeft vertrouwen dat de Big Issue de juiste basis heeft en zelfs breakeven zal spelen in de nabije toekomst.

"We willen de Big Issue groots maken. We willen het maken tot een stem van de mensen zonder stem. We willen het een populair magazine maken onder de Kenianen," zegt Mevr. Lilian Maingi, editor en project manager van de Big Issue. En als hun 2e nummer iets is om voorspellingen op te baseren, dan is de toekomst van de Big Issue zonnig. Het hoofdartikel is een verhaal over 5.000 burgers die slechts één toilet delen in de sloppenwijken van Mathare in Nairobi.

We ambiëren om de Zuid Afrikaanse (Big Issue) weg te bewandelen, waar de Big Issue elke week uitkomt, onthult de editor van het tweewekelijkse magazine.

Maar ze geeft toe dat dit niet gemakkelijk wordt. Er zullen oplossingen gezocht moeten worden voor een paar lastige kwesties. Allereerst zijn de drukkosten in het land te hoog. Op dit moment kost het drukken van één exemplaar Sh150. Het magazine wordt verkocht voor Sh140, waarbij de helft van het geld naar de verkoper gaat. Zoals Maingi opmerkt klopt dit bedrijfsmatig gezien niet. Op dit moment zijn ze aan het zoeken naar goedkopere drukmogelijkheden in binnen- en buitenland.

Ten tweede is het nodig om meer arbeidskrachten in te huren. Het kleine kantoor van de Big Issue in het Shalom House aan de Ngong Road in Nairobi heeft momenteel naast de editor slechts twee andere medewerkers, een sociale ontwikkelingswerker, Meneer Cosmas Nduva en een stagiair. De verhalen in het magazine worden voornamelijk gemaakt door freelancers.

Tenslotte doet ze een beroep op de regering en de Kenianen om de Big Issue te begrijpen en te waarderen. De regering zou de Big Issue moeten steunen omdat de Big Issue, in tegenstelling tot andere publicaties, probeert zo direct mogelijk de leefomstandigheden van de armen en kwetsbaren te verbeteren. "De regering moet out-of-the-box leren denken, het is jammer dat zij de deuren sluiten als wij hulp proberen te zoeken," zegt ze. Zij zegt bijvoorbeeld, dat de locale autoriteiten Big Issue verkopers moeten toestaan om in het centrum te verkopen en zelfs moeten overwegen om de door haar als te hoog beklaagde vergunningsgelden te schrappen. Kenianen zegt Maingi, zouden de zwervers moeten steunen door het magazine te kopen.

Ook al zijn er nog geen definitieve statistieken, het dakloze probleem en gebrek aan fatsoenlijke huisvesting is een groot probleem in Kenia. Volgens Meneer Eric Makokha, CEO van het Shelter Forum, een NGO die het recht op betrouwbare, betaalbare en fatsoenlijke huisvesting in Kenia promoot, is dakloosheid meer uitgesproken in de stedelijke gebieden. Echter, op zowel het platteland als in de stedelijke gebieden is er een wijdverspreid tekort aan kwalitatief goede huisvesting met duizenden mensen die in inhumane omstandigheden leven zoals lekkende en gammele krotten zonder schoon water en sanering. De slechte kwaliteit van de huisvesting, zegt Makokha, beïnvloed de gezondheid en economische productiviteit van de mensen.

De huizencrisis werd verder benadrukt door het geweld na de verkiezingen van 2008, welke naast het doden van 1.000 mensen nog eens 600 duizend anderen ontheemd achterliet nadat hun huizen werden verwoest in het geweld. De regering heeft beloofd dat het de ontheemden opnieuw zal huisvesten voor het eind van dit jaar (afgelopen jaar, red.). Maar met minder dan een maand te gaan zal slechts de tijd leren of zij hun beloftes zullen eren.

Volgens UN-Habitat woont de helft van de inwoners in Nairobi in een van de meer dan 100 sloppenwijken en krakernederzettingen in de stad.

De regering en de non-gouvernementele organisaties hebben geworsteld met het verbeteren van de leefomstandigheden van de sloppenwijken. Sommige inwoners van Kibera, Afrika's grootste informele nederzetting, zijn  bijvoorbeeld opnieuw gehuisvest in 300 appartementen gebouwd door de regering en UN-Habitat als onderdeel van het Kenia Sloppenwijken Verbeter Programma (KENSUP) welke gestart is in 2000.

Volgens het ministerie van Huisvesting, moet het land 150.000 huizen voor lage inkomens per jaar bouwen als het in de nabije toekomst effectief met de huizencrisis om wil gaan. Volgens de Nationale Huisvesting Coöperatie echter, kan de markt slechts in 30 duizend eenheden per jaar voorzien. De vraag overstijgt daarmee het aanbod, leidend tot hoge prijzen, waardoor fatsoenlijke huizen onbetaalbaar worden voor diegenen met een laag inkomen.

Terwijl hij de regering looft voor het verminderen van de belastinglast van de bouwindustrie, zegt Makokha dat de regering de private sector meer zou moeten aansporen tot het bouwen van woningen voor lage inkomens. Zulke aansporingen zouden projectontwikkelaars van goed onderhouden grond moeten voorzien, wat kan helpen in het verminderen van de kosten van huizen.

 

Vertaling: Elco van Groningen

 Other Language Versions

SNS logo
  • Website Design