print logo
  • Username:  
    Password:  

Inwijding van vrouwen in Zambia – De kunst leren van het dansen in bed

 INSP 05 January 2019

In lijn met de Zambiaanse traditie ‘chinamwali’ leren de oudere vrouwen de jongere generatie over koken, schoonmaken en hoogst intrigerend, hoe ze seks moeten hebben. Justine Sibomana mocht zo’n zeer privéaangelegenheid bijwonen, en kwam er al snel achter dat alleen bijwonen geen optie was. (1710 Words) - By Justine Sibomana and Jorrit Meulenbeek

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4378

The ladies who sing and drum the songs that are used to teach different sexual dance moves. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4648

One of the married women showing of her skills while others watch and learn. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4429

The ladies who sing and drum the songs that are used to teach different sexual dance moves. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4464

One of the older ladies assisting her student tie a 'chitenge' around her waist, a prerequisite for doing the dance moves. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4473

Two matrons, recently married ladies who have already completed their training, showing one of the students (left) how it is done. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4479

One of the matrons showing one of the students (left) a dance move. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4485

A girl dancing, shaking her waist to the beat of the drums. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4543

One of the girls practising an exercise whereby she has to move down into a kneeling position as slowly as possible, a form of showing respect to the husband. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4494

One of the older women giving a demonstration of one of the dance moves. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4550

Ladies teaching each other how to position their hands. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4560

One of the girls practising an exercise whereby she has to move down into a kneeling position as slowly as possible, a form of showing respect to the husband. Photo: Justine Sibomana

Womensin_ Women's initiation in Zambia 4565

One of the older ladies demonstrating exercise whereby the woman has to move down into a kneeling position as slowly as possible, a form of showing respect to the husband. Photo: Justine Sibomana


Tijdens mijn verblijf in Chawama, een compound net buiten Zambia's hoofdstad Lusaka, heb ik veel avonden besteed aan gesprekken met de locale vrouwen terwijl zij buiten zaten en kookten op hun houtskolen vuurpotten. Het intrigeerde mij dat veel van de roddels terugleidden naar één onderwerp: het belang van 'chinamwali', de traditionele inwijdingstraining die de meeste Zambiaanse vrouwen ondergaan voordat ze trouwen.

Het klonk alsof dit de sleutel was tot een succesvol huwelijk, maar tijdens onze gesprekken onthulden de vrouwen nooit helemaal wat er geleerd wordt tijdens deze mysterieuze ceremonies. Natuurlijk werd ik steeds nieuwsgieriger, en toen ik eindelijk de kans kreeg er eentje bij te wonen hoefde ik geen twee keer na te denken.

Nadat ik het entreegeld van 2.000 Zambiaanse Kwacha betaald had, minder dan een halve dollar, liep ik de kleine donkere woonkamer in. Het had slechts één raam en het meubilair was aan de kanten geschoven. Het was volgepropt met vrouwen van verschillende leeftijden, van oude leraressen tot recent getrouwde matrones, en natuurlijk een handvol medestudenten.

In de hoek zaten twee dames, die grote drums vasthielden. De deur werd achter mij gesloten, en terwijl ik nog steeds bezig was de atmosfeer te peilen begonnen de dames hun kleren uit de doen, sommigen door slechts hun shirt op te tillen om hun buik te onthullen, terwijl anderen alleen hun ondergoed aanhielden met een 'chitenge' om hun middel gewikkeld.

Zonder verdere introductie begonnen de drums de maat aan te geven en de vrouwen barsten uit in zingen. De drumslagen waren zo intens en luid dat ik ze kon voelen, terwijl alle dames synchroon begonnen met ritmisch schudden, ons gebiedende om hun na te doen.

De meeste van de dansbewegingen waren overduidelijk seksuele bewegingen. Elke paar minuten veranderde het lied en de maat, een nieuwe beweging introducerende. Ik kon de liedteksten niet begrijpen, allemaal in het Chinyanja, dus ik moest raden hoe sommige bewegingen uiteindelijk handig in praktijk te brengen waren. De meeste bewegingen imiteerden seksuele standjes, terwijl andere dansen bedoeld waren om je man op te winden of oefeningen waren om meer flexibel te worden.

Terwijl ik keek hoe de meer ervaren dames dansten, hun middel onafhankelijk bewegend van de rest van hun lichaam, had ik niet gedacht dat mijn lichaam tot zoiets in staat was. Maar terwijl ik worstelde om te imiteren, kwamen de oudere dames achter mij staan, mijn dijen vasthoudend om te zorgen dat alleen mijn middel vrij was om te bewegen.

"Nee, nee, je doet een Shakira", zeiden ze als ik nog steeds te veel andere delen bewoog. Toen ik het eindelijk goed deed klapten ze en schreeuwden van opwinding.

Bridget Banda, die deze training onderging voordat zie drie jaar geleden ging trouwen, kijkt erop terug als een heel positieve ervaring. "Ik ben erdoor gegroeid. Ik zie meer volwassenheid in mijzelf. Nu, als ik vrouwen zie die het niet gedaan hebben, dan denk ik toch dat ik veel beter af ben."

Zij voelt dat de meeste Zambiaanse mannen een vrouw willen die ingewijd is. "Heb jij geen training gedaan?", is een veelgehoorde opmerking van mannen die hun vrouwen een uitbrander geven. In sommige gevallen sturen teleurgestelde mannen hun vrouwen zelfs terug om nog meer les te krijgen, één van de meest groot denkbare schande's voor een familie.

"De meeste mannen weten wat ze kunnen verwachten van een vrouw voordat ze gaan trouwen", legt Banda uit. "Dus als hun vrouw daar niet aan voldoet dan gaan ze affaires aan."

Dat is het grootste risico van het niet volgen van de inwijding, zegt Florence Mutambo, één van de ervaren 'banacimbusa' die mij onderwijst. "Als jij niet weet hoe jij je man moet behagen in bed dan eindigt hij waarschijnlijk bij een prostitué",  maakt zij duidelijk. "Zij zijn professionals hierin, dus daar is hij veel beter af."

Ik moet toegeven, de eerste minuten van deze vrij expliciete training waren vrij eigenaardig. Sommige van mijn medestudenten en leraren leefden zich erg in, net alsof zij daadwerkelijk met de daad bezig waren. Maar als ik om mij heen keek leek iedereen het normaal te vinden. Verlegen en terughoudend als deze Zambiaanse dames publiekelijk mogen zijn over deze onderwerpen, binnen deze kamer was de atmosfeer verbazingwekkend vrij en open."

"Ik ga dit vanavond met mijn man proberen", zei één van de dames. "Mijn man houdt er niet van als ik dit doe", klaagde een ander, waarna één van de oudere dames meer tips en trucks gaf om het beter te doen.

Ze gingen maar door en door. Ik kon niet geloven dat deze oude dames, die in de vijftig of zestig waren, zo lang door konden gaan, terwijl ik al moeite had na een paar minuten. "Zou je gewoon zo stoppen en tegen je man zeggen dat je moe bent?", vroegen ze toen ik mijn vermoeidheid nauwelijks kon verbergen.

Terwijl ik moeite had met het naar huis lopen, met spierpijn in al mijn spieren na drie uur non-stop zware inspanning, keek ik om mij heen en zag ik Zambiaanse vrouwen in een ander licht. Ik had plotseling zoveel meer waardering voor hun, dat zij in staat zijn dit te doorstaan. En dit was pas na één dag van een meer dan twee weken durend programma. De volgende dag leerde ik nog meer bewegingen en vaardigheden, zoals hoe scheer ik mijn man 'daaronder' .

Nadat zeker was gemaakt dat de deur dicht was, niemand door het raam spiekte, en benadrukkend "dit is alleen voor in de slaapkamer, dit is alleen voor jouw man", gaf één van de matrones een gedetailleerde demonstratie van hoe alle bewegingen die we geleerd hadden in hun context gebruikt kunnen worden. Haar denkbeeldige man vasthoudend in elk denkbare positie ging zij meer dan vijftien minuten door, terwijl de andere vrouwen klapten en geld naar haar gooiden uit waardering.

De wijze waarop het liefdesspel in een serie van dansbewegingen veranderde maakte het meer abstract en fascinerend om naar te kijken. Het was in niets als een pornofilm, maar meer als in het theater terwijl je een kunst uitvoering bekijkt. Ik kon deze vrouwen alleen maar bewonderen, die deze vaardigheid bijna geperfectioneerd hadden.

Voordat ik hier kwam zou ik niet geloofd hebben dat het mogelijk was voor vrouwen van verschillende generaties om vrijelijk zulke intieme kennis op deze manier te delen. Het functioneert echt als een sociaal en educatief platform, en de manier waarop we met elkaar verweven raakten maakte het tot een grootse ervaring. Terugkijkend, ook al vertellen mijn beenspieren een ander verhaal, zou ik het nooit gemist willen hebben.

Zijbalk - Achterhaalde praktijk of glanzend voorbeeld?

Traditioneel adviseur Florene Mutambo is het ermee eens dat de traditie van 'chinamwali' vrouwen leert om onderdanig te zijn aan hun man, maar ziet er geen kwaads in. "Zo zouden ze moeten zijn, het is zoals de dingen voorbestemd zijn."

Vanuit een westers perspectief is het verleidelijk te denken over traditionele vrouwen inwijdingen als een achterhaalde praktijk en om een link te leggen met de sekse ongelijkheid in een land.

Nelson Banda van de Zambiaanse Nationale Women's Lobby zegt dat Zambia nog steeds een lange weg te gaan heeft wat betreft de seksegelijkheid en vrouwenparticipatie, erop wijzend dat er momenteel slechts 24 van de 158 parlementariërs vrouw zijn en dat er maar weinig vrouwen zijn in andere leiderschapsposities.

Banda voelt dat er een onbalans is tussen mannen en vrouwen vanwege de inwijding. "Vrouwen gaan het huwelijk goed voorbereid in, maar mannen wordt niet geleerd hoe hun vrouwen te plezieren, dat is het jammere eraan."

Maar de schuld enkel neerleggen bij sekseongelijkheid kwesties gaat te ver, zegt Iriss Phiri, oprichter van de National Traditional Counsellors Association. "Inwijding is slechts één component, en ik denk niet dat het een grote rol speelt", zegt ze. "Meisjes groeien vanaf een hele jonge leeftijd op met het beeld van vrouwen in een onderdanige rol, het is niet slechts wat zij leren in een paar weken training."

In plaats daarvan heeft zij het idee dat dit type advies, mits op de juiste manier uitgevoerd, een positieve impact kan hebben op seksegelijkheid. Dat is waarom haar organisatie, die nu wereldwijd meer dan tweeduizend adviseurs telt, de traditionele manier van pré-huwelijks advies promoot, maar met een moderne twist.

"Wij geven les aan beide, vrouwen en mannen samen", zegt ze. Deze aangepaste vorm probeert mannen warm te krijgen voor vrouwenrechten.

Ze geeft toe dat de traditionele manier van inwijding heeft bijgedragen aan het probleem van seksegerelateerd geweld. Volgens de meest recente Zambia Demographic Health Study, vindt 61 procent van Zambiaanse vrouwen dat het acceptabel is dat hun man hen slaat als ze hem seks onthouden.

"Een deel van onze cultuur was slecht", zegt Phiri. "Maar het onderwijzen van vrouwen, en mannen, is erg goed, we moeten gewoon de juiste dingen kiezen om te onderwijzen."

Thera Rasing, een Nederlandse onderzoekerster die hoofd is van het Department of Gender Studies aan de University of Zambia, vindt dat tegenwoordig de traditionele trainingen verkeerd geïnterpreteerd worden, verstoord door moderne opvattingen. Ze zegt dat vrouwen inderdaad geleerd wordt om tot op zekere hoogte onderdanig te zijn, maar nog belangrijker dan dit is dat ze leren hoe ze op een handige wijze met hun man om kunnen gaan.

Ze wordt geleerd hoe ze conflicten kunnen vermijden en met hem kunnen onderhandelen om te krijgen wat ze willen, hem daarbij laten denken dat hij de controle heeft. Dus als het op de juiste manier uitgevoerd wordt geeft het eigenlijk de vrouwen meer macht. Zoals een inwijdingsleraar het stelde is een man net als een baby. "Net als dat ouders weten hoe ze met hun kind om moeten gaan, zou een vrouw moeten weten hoe ze haar man moet bemoederen."

Traditioneel adviseur Mutambo zou willen dat alle vrouwen ter wereld toegang hadden tot een dergelijke training. Iriss Phiri, klinkt bijna verbaasd als ze hoort dat er in de meeste westerse landen niet iets vergelijkbaars is. "Als mensen geïnteresseerd zijn, dan moeten ze hier komen, of ons uitnodigen om daarheen te komen. We zouden ze graag trainen, zodat zij op hun beurt elkaar kunnen trainen."

Vertaald door: Elco van Groningen

Recently added

SNS logo
  • Website Design