print logo

Emancipatie in Afrika – hoe kan het glazen plafond worden doorbroken?

 Street News Service 13 January 2019

Internationale verdragen staan vaak bol van het optimisme. Daarbij wordt soms voorbij gegaan aan het feit dat de werkelijkheid vaak weerbarstig is. Dat gold ook voor het Gender en Ontwikkelings protocol dat de Coöperatie van de zuidelijke Afrikaanse ontwikkelingslanden (Southern Africa Development Community - SADC) in 2008 opstelde. Activisten waren kritisch. Waren de doelstellingen niet té ambitieus? En de strakke deadline, was die wel realistisch genoeg? Fnuikend werd gesteld dat het Gender en Ontwikkelingsprotocol vooral veel politieke praatjes en beloften inhield en waarschijnlijk tot weinig echte daden zou leiden. (2292 Words) - By Joseph Opio

Share

The gender divide in Africa - breaking the glass ceiling  5

Gender activists hope that the SADC Protocol’s 50:50 stipulation in the number of women in the political and public decision-making process will produce laws to curb such anti-women cultural practices like Female Genital Mutilation. Photo: Sharon Wibabara

The gender divide in Africa - breaking the glass ceiling 1

The SADC Protocol on Gender and Development seeks to empower women and expand their influence beyond the traditional roles like selling food in the market. Photo: Sharon Wibabara

The gender divide in Africa - breaking the glass ceiling  2

Women in rural Malawi share a laugh as they harvest food from the garden. Photo: Sharon Wibabara

The gender divide in Africa - breaking the glass ceiling 3

Malawi has used sensitization campaigns involving women acting in drama and plays to raise public awareness about the SADC Protocol on Gender and Development. Photo: Sharon Wibabara

The gender divide in Africa - breaking the glass ceiling 4

NGOs and the government have worked hand in hand to promote women empowerment through micro-economic economic activities like silk-production training. Photo: Sharon Wibabara


In 1997 hadden diezelfde SADC lidstaten zich immers al aan vergelijkbare doelstellingen verbonden. Ondanks het feit dat deze doelstellingen wat meer down-to-earth waren, hadden, na tien jaar, maar 5 van de 15 lidstaten eraan voldaan. Men had het gevoel dat de ondertekening van de eerste versie van het protocol in 1997 vooral inktverspilling was geweest.

Al vanaf het begin liep het niet lekker met het protocol. Na drie jaar intensief onderhandelen besloten vier lidstaten ineens niet meer mee te doen. Het viertal -Botswana, Mauritius, Madagascar en Malawi - gaf verschillende redenen op waarom ze het document de rug toe keerden. Een van die redenen was dat het protocol niet binnen hun huidige grondwet zou passen. Maar, het protocol was dan ook wel erg streng!

De nieuwe versie van het protocol werd op 17 augustus 2008 in Johannesburg ondertekend. Het is een juridisch bindende afspraak. Het is een internationale afspraak met niet alleen erg ambitieuze doelen, maar ook nog een met een erg strikte deadline. In 2015 moeten alle doelen zijn bereikt.

Zeven jaar maar? Ja, landen hebben maar zeven jaar om ervoor te zorgen dat alle maatregelen zijn doorgevoerd. Een aantal voorbeelden van zulke maatregelen zijn: het sekse-gelijkheidsprincipe moet worden opgenomen in de grondwet van ieder land; alle discriminerende wetten moeten worden ingetrokken en 50% van de gekozen volksvertegenwoordigers, moet uit vrouwen bestaan. Geen wonder dat Botswana, Maritius, Madagascar en Malawi van de onderhandelingstafel wegliepen! Ze dachten waarschijnlijk, dat het hele protocol een 'mission impossible' zou zijn.

Maar in  twee jaar tijd kan er blijkbaar heel wat veranderen.

Twee jaar geleden trad het Gender en Ontwikkelingsprotocol in werking. Het is ondertussen ondertekend door 13 van de 15 lidstaten. Het SADC mag zich gelukkig prijzen met haar eerdere 'optimisme'. Met nog maar 5 jaar voor de einddatum, zijn de meeste lidstaten nu al zeker, dat ze de gestelde doelen zullen behalen. Sterker nog, men verwacht zelfs tijd over te houden!

Hoe komt het toch dat het SADC zo effectief is? De succesformule van het SADC zit in de basis van het Gender en Ontwikkelingsprotocol zelf ingebakken. Het protocol is uniek omdat het zeer goed op de regio is afgestemd. Heel anders dan bij de meeste internationale verdragen, was er vanaf het begin af aan weinig diplomatieke onderhandelingsruimte en er werden harde 'targets' en deadlines voor de verschillende doelstellingen van het protocol gesteld. De 28 inhoudelijke doelen werden onderverdeeld in 8 clusters: grondrechten en wetten, governance, trainingen en opleidingen, productiemiddelen en werkgelegenheid, economische zelfredzaamheid, geweld tegen vrouwen, gezondheid, HIV/AIDS, vredesopbouw & conflictresolutie en media, informatie en communicatie.

Om de effectiviteit van het protocol goed in de gaten te houden, zijn in het protocol ook afspraken over monitoring en evaluatie opgenomen. Lidstaten zijn verplicht om elke twee jaar een evaluatierapport bij het SADC in te dienen. In  die rapporten moeten ze uitleggen hoe het staat met de implementatie van het protocol en hoe ze de doelen hebben verwerkt in eigen nationale 'actieplannen'.

In artikel 34 van het protocol staat ook, dat er een aantal intstitutionele regelingen getroffen worden om de implementatie van het protocol te bevorderen. Eén van de voorwaarden hierbij is de instelling van een commissie van ministers voor Gender en Vrouwenzaken. De taak van deze commissie is het toezien op de implementatie van het protocol en toezicht houden op andere commissies die voor de implementatie van het protocol zijn opgericht. De commissie rapporteert direct aan de ministers, ziet toe op het functioneren van het secretariaat, en zorgt ervoor dat het secretariaat regelmatig haar resultaten rapporteert.

Het SADC secretariaat, als het derde orgaan, is erop gericht om de rapportage en monitoringsactiviteiten van de lidstaten te controleren en te faciliteren. Daarnaast houdt ze zich bezig met de coördinatie van de implementatie, het identificeren van kennisvragen en stelt ze prioriteiten op het gebied van vrouwenzaken. Tenslotte biedt ze ook nog technische en administratieve ondersteuning aan de andere twee commissies.

Met minder speelruimte dan normaal beschikbaar in internationale verdragen, toonden de lidstaten een zeer serieuze toewijding aan de doelstellingen van het protocol. Experts beschrijven het protocol dan ook als één van de meest verregaande 'sub-regionale' instrumenten op het gebied van gender-gelijkheid. Het lijkt erop dat het SADC er in is geslaagd haar woorden in daden om te zetten.

Natuurlijk heeft Zuid-Afrika hierbij wederom een voortrekkersrol gespeeld. Eerder dit jaar, werd na een kabinetswisseling geleid door Jacob Zuma, de vereiste 50% van vrouwelijke kabinetsleden bijna gehaald. Van de 34 aangestelde ministers waren er 14 vrouw (41%) en van de 32 staatsecretarissen waren het er 13 ( ook 41%). Ter vergelijking: in het eerste democratische kabinet van Zuid-Afrika (1994) was maar 18% van de kabinetsleden vrouw.

De trend is echter niet alleen maar statistisch. De Zuid-afrikaanse president Zuma gaat verder dan alleen aantallen. Zo heeft hij juist vrouwelijke ministers op hele strategische posten neergezet. Posten die eerst vooral door mannen werden gedomineerd, worden nu 'bemand' door vrouwen: Defensie, Binnenlandse Zaken, Energie, Mijnbouw, Strafinrichtingen, Internationale Betrekkingen, Openbare Werken en Wetenschap en Technologie.

De toename van vrouwen in het Afrikaanse kabinet gaat gelijk op met de toename van vrouwen in het Afrikaanse parlement. Waar in 1994 nog maar 23% van de volksvertegenwoordigers vrouw was, behoort Zuid Afrika nu met 45% vrouwen tot de top 3 van landen met relatief de meeste vrouwen in de volksvertegenwoordiging (Rwanda staat op nummer 1 met 57%, Zweden staat op 2 met 47%). Om het één en het ander in perspectief te plaatsen: het wereldwijde gemiddelde staat op 16% en een ontwikkeld land als Canada scoort maar 23% op deze schaal. Binnen het provinciale bestuur zijn de cijfers voor Zuid-Afrika nog indrukwekkender: 55% van de vertegenwoordigers is van het vrouwelijke geslacht.

Maar Zuma is nog niet tevreden. Recentelijk gaf hij aan dat "de strijd voor een echt beter leven voor vrouwen verder gaat [...] Er moet nog steeds een berg werk worden verzet om de vertegenwoordiging van vrouwen in hoge publieke functies te laten groeien. Op dit moment is maar 36% van het hoger management van het vrouwelijke geslacht. "

Zuid Afrika is de regionale reus, de groepsleider, en alles wat het land doet slaat onmiddellijk over op de andere SADC landen. Zuma's toewijding aan het SADC Protocol werkt aanstekelijk. Zimbabwe, Zuid Afrika's buurland en tevens medeondertekenaar van het SADC protocol, heeft het aantal vrouwelijke volksvertegenwoordigers in het kabinet verhoogd naar 20%. 33% van de Zimbabwaanse parlementsleden is vrouw, net als 29% van de rechterlijke macht. Meer noordelijk, in Tanzania, is het protocol ook goed aangeslagen. President Jakwaya Kikwete is vastberaden het tempo van Zuid Afrika te volgen. Recentelijk is er in Tanzania zelfs een wet aangenomen (Election Financing Act) om eerlijke concurrentie tussen mannen en vrouwen te bevorderen. De wet stelt  dat vrouwen en mannen in de verkiezingsstrijd over dezelfde financiële basis moeten kunnen beschikken. Deze wet moet er voor zorgen dat er een gelijk speelveld voor mannen en vrouwen ontstaat, zodat mannen hun financiele voorsprong niet meer kunnen misbruiken.

Kikwete's toewijding aan het fiftyfifty principe heeft hem veel media aandacht bezorgd. Hij benoemde onlangs 10 parlementsleden, waarvan 5 vrouwen. Daarboven op benoemde hij ook nog eens Anne Makinda als vice-vooorzitter van de Tweede Kamer. Door de inzet van de president is het aantal vrouwelijke volksvertegenwoordigers van 21,3% tot 30% gestegen.

Iets wat het succes van het SADC in de afgelopen twee jaar nog bijzonderder maakt is het feit dat vrouwengelijkheid en de vertegenwoordiging van vrouwen in het parlement voor de ingang van het protocol zich maar tergend langzaam ontwikkelde.

10 van de SADC landen die voorheen hun doelstellingen nauwelijks haalden, zetten nu alles op alles om de 30% vrouwelijke volksvertegenwoordigers te halen. Er is dus duidelijk iets veranderd. Maar wat dat dan ook precies mag zijn, vrouwen-activisten kijken het gegeven paard niet in de mond en hopen dat de lidstaten deze trend standvastig voort zullen zetten.

Zijbalk: Vrouwen in Malawi

Toen de Coöperatie van de zuidelijke Afrikaanse ontwikkelingslanden (SADC) in augustus 2008 het Gender en Ontwikkelings Protocol ondertekende, was Malawi één van de vier landen die het verdrag weigerden te ratificeren. De vier landen vonden het Protocol te veeleisend. Maar president Bingu Wa Mutharika draaide uiteindelijk bij en tekende het verdrag alsnog in oktober vorig jaar. Omdat hij het twee jaar lang voor zich uit te hebben geschoven, betekent dit dat de president wel erg hard aan de slag moet om de doelen voor 2015 te behalen.

Zoals het Centrum voor Mensenrechten en Rehabilitatie (CHRR) al vlak na de ondertekening van het protocol liet weten, heeft Mutharika nu nog maar 4 jaar om een aantal belangrijke zaken aan te pakken. Welke maatregelen gaat hij nemen om geweld tegen vrouwen aan te pakken? Krijgt hij het voor elkaar om alle discriminerende wetten te slechten? Lukt het hem om de 50% volksvertegenwoordigers aan te stellen?

"Het belang van de implementatie van het protocol kan niet genoeg worden onderstreept", stelt voorzitter Undule Mwakasungura. "Wij van het CHRR zien nog grote obstakels in het proces naar gender-gelijkheid in het land". Wanneer Malawi daadwerkelijk haar doelen zal halen, dan zal dat maar op het nippertje zijn.

Sinds Mutharika in 2004 aan de macht is gekomen, heeft hij hard gewerkt om vrouwen op belangrijke overheidsposities te plaatsen, ambassadrices aan te stellen en vrouwen wettelijke functies te geven. Mutharika's pro-vrouwen beleid heeft ook geleid tot de stijging van het aantal vrouwelijke parlementsleden van 15 naar 22%

"Er zijn nu 42 vrouwelijke parlementsleden [van de 192]. Dat is het grootste aantal vrouwen in de geschiedenis van ons land, en dat allemaal dankzij de president" zegt Patricia Kaliati, Minister van Vrouwen, Kinderen en sociale ontwikkeling. Critici geven echter aan dat er nog maar erg weinig vrouwen op belangrijke posities te vinden zijn. Nergens is het erger dan in het parlement. "Van de 16 parlementaire commissies wordt er maar één geleid door een vrouw, en dat is de commissie Internationale Betrekkingen, geleid door Hon. Dr. Jean Alfazema Kalilani. Zelfs met de recentelijke groei van het aantal vrouwelijke parlementsleden staat Malawi nog ver van de vastgestelde 50%. Maar ook in het bedrijfsleven zijn weinig vrouwen in hoge posities vertegenwoordigd. Tot nog toe is Mutharika's meesterzet de aanstelling van Joyce Banda als vice-president geweest. De eerste vrouw die 'tweede man' van het land wordt! Maar ondanks dit succes, heeft Banda nog maar bar weinig vrouwelijke collega's in het parlement.

Ondanks het feit dat het aantal vrouwen in de volksvertegenwoordiging van 7 (in het voormalige 41 leden tellende kabinet) naar 11 (in het huidige 42 leden tellende kabinet) is gestegen, staan er maar 5 vrouwen aan het hoofd van een ministerie. De rest van de vrouwen zijn benoemd als staatsecretaris en zijn ondergeschikt aan mannelijke ministers. Anders dan in buurlanden als Zuid Afrika en Zambia, waar vrouwen op belangrijke traditionele mannenposten zitten, zijn de vrouwelijke kabinetsleden uit Malawi vooral op de wat softe posities geplaatst (Gender, Kunst en Cultuur, etc.).

De rol van vrouwen als veredelde assistenten in Malawi wordt nog eens bevestigd door de recente gebeurtenissen omtrent de vice-premier Banda. Banda werd vice-president nadat ze in 2004 als Mutharika's 'running mate' werd gekozen. Eerder dit jaar deden zich geruchten de ronde dat Banda het premierschap wel over zou willen nemen, wanneer Mutharika's tweede termijn in 2014 zou aflopen. Het effect hiervan was dat er binnen de partij van Mutharika en Banda een felle opvolgingsstrijd ontstond tussen Mutharika's jongere broer en Banda. Voor haar meeste mannelijke partijgenoten was het ok als Banda als vice-president op de achtergrond bleef, maar ze moest geen verdere pretenties hebben. Zodra ze een stap buiten de 'door de natuur bepaalde grenzen' zette, werd ze door haar partijgenoten tot orde geroepen. De leidende Democratische Volkspartij (DDP) heeft sindsdien een campagne opgezet die Peter Mutharika promoot ten koste van de vicepresident. De staatstelevisie volgt zijn activiteiten nauwgezet en presentatoren spreken lovende woorden over Peter's leiderschap. Het top-management van de Malawi Broadcasting Corporation heeft zelfs openlijk gesteld dat Peter Mutharika de betere presidentskandidaat zou zijn.

Vicepresident  Banda zelf, echter, kreeg te maken met een media-boycot en werd bovendien vaak in de pers belachelijk gemaakt. Eén hoog geplaatste partijgenoot, Noel Masangwi, ging zelfs zover dat hij stelde dat Banda leed aan waanvoorstellingen.

"De vice-president kan zo haar eigen ambities hebben, maar het enige wat ik zeg is dat Malawi nog niet toe is aan een vrouwelijke president. Ik vind het jammer om dit te zeggen, maar het is nu eenmaal waar", stelde Masangwi.

Banda reageert gematigd op deze lastercampagne. "Vrouwelijke leiders hebben het nu eenmaal moeilijker vanwege onze tradities en gewoonten", stelde Banda. "Soms heeft de maatschappij er gewoon moeite mee dat jij, als vrouw, even goed, of misschien zelfs beter, bent dan je mannelijke tegenstanders."

De strijd tegen Banda heeft voor veel angst gezorgd. Zeker nu het vrouwelijke DDP parlementslid Anita Kalinde werd aangevallen, omdat president Mutharika had gezegd dat ze haar stem aan de vicepresident zou geven.

Toch kan het zijn dat Banda genoeg politieke kracht heeft om in 2014 te overwinnen. Andere vrouwen hebben echter volgens het CHRR niet zoveel geluk. Het CHRR geeft aan dat de situatie in de landelijke gebieden nog veel erger is. Daar worden vrouwen die zich verkiesbaar hebben gesteld gewoon voor het gerecht gesleept omdat ze mannen zouden hebben beledigd. Zelfs de meest volhardende vrouwen hebben gewoonweg niet de financiële kracht om tegen hun mannelijke tegenkandidaten op te kunnen boksen.

 

Vertaling: Bas Hendrikx

Tijdens mijn verblijf in Chawama, een compound net buiten Zambia's hoofdstad Lusaka, heb ik veel avonden besteed aan gesprekken met de locale vrouwen terwijl zij buiten zaten en kookten op hun houtskolen vuurpotten. Het intrigeerde mij dat veel van de roddels terugleidden naar één onderwerp: het belang van 'chinamwali', de traditionele inwijdingstraining die de meeste Zambiaanse vrouwen ondergaan voordat ze trouwen.

Het klonk alsof dit de sleutel was tot een succesvol huwelijk, maar tijdens onze gesprekken onthulden de vrouwen nooit helemaal wat er geleerd wordt tijdens deze mysterieuze ceremonies. Natuurlijk werd ik steeds nieuwsgieriger, en toen ik eindelijk de kans kreeg er eentje bij te wonen hoefde ik geen twee keer na te denken.

Nadat ik het entreegeld van 2.000 Zambiaanse Kwacha betaald had, minder dan een halve dollar, liep ik de kleine donkere woonkamer in. Het had slechts één raam en het meubilair was aan de kanten geschoven. Het was volgepropt met vrouwen van verschillende leeftijden, van oude leraressen tot recent getrouwde matrones, en natuurlijk een handvol medestudenten.

In de hoek zaten twee dames, die grote drums vasthielden. De deur werd achter mij gesloten, en terwijl ik nog steeds bezig was de atmosfeer te peilen begonnen de dames hun kleren uit de doen, sommigen door slechts hun shirt op te tillen om hun buik te onthullen, terwijl anderen alleen hun ondergoed aanhielden met een 'chitenge' om hun middel gewikkeld.

Zonder verdere introductie begonnen de drums de maat aan te geven en de vrouwen barsten uit in zingen. De drumslagen waren zo intens en luid dat ik ze kon voelen, terwijl alle dames synchroon begonnen met ritmisch schudden, ons gebiedende om hun na te doen.

De meeste van de dansbewegingen waren overduidelijk seksuele bewegingen. Elke paar minuten veranderde het lied en de maat, een nieuwe beweging introducerende. Ik kon de liedteksten niet begrijpen, allemaal in het Chinyanja, dus ik moest raden hoe sommige bewegingen uiteindelijk handig in praktijk te brengen waren. De meeste bewegingen imiteerden seksuele standjes, terwijl andere dansen bedoeld waren om je man op te winden of oefeningen waren om meer flexibel te worden.

Terwijl ik keek hoe de meer ervaren dames dansten, hun middel onafhankelijk bewegend van de rest van hun lichaam, had ik niet gedacht dat mijn lichaam tot zoiets in staat was. Maar terwijl ik worstelde om te imiteren, kwamen de oudere dames achter mij staan, mijn dijen vasthoudend om te zorgen dat alleen mijn middel vrij was om te bewegen.

"Nee, nee, je doet een Shakira", zeiden ze als ik nog steeds te veel andere delen bewoog. Toen ik het eindelijk goed deed klapten ze en schreeuwden van opwinding.

Bridget Banda, die deze training onderging voordat zie drie jaar geleden ging trouwen, kijkt erop terug als een heel positieve ervaring. "Ik ben erdoor gegroeid. Ik zie meer volwassenheid in mijzelf. Nu, als ik vrouwen zie die het niet gedaan hebben, dan denk ik toch dat ik veel beter af ben."

Zij voelt dat de meeste Zambiaanse mannen een vrouw willen die ingewijd is. "Heb jij geen training gedaan?", is een veelgehoorde opmerking van mannen die hun vrouwen een uitbrander geven. In sommige gevallen sturen teleurgestelde mannen hun vrouwen zelfs terug om nog meer les te krijgen, één van de meest groot denkbare schande's voor een familie.

"De meeste mannen weten wat ze kunnen verwachten van een vrouw voordat ze gaan trouwen", legt Banda uit. "Dus als hun vrouw daar niet aan voldoet dan gaan ze affaires aan."

Dat is het grootste risico van het niet volgen van de inwijding, zegt Florence Mutambo, één van de ervaren 'banacimbusa' die mij onderwijst. "Als jij niet weet hoe jij je man moet behagen in bed dan eindigt hij waarschijnlijk bij een prostitué",  maakt zij duidelijk. "Zij zijn professionals hierin, dus daar is hij veel beter af."

Ik moet toegeven, de eerste minuten van deze vrij expliciete training waren vrij eigenaardig. Sommige van mijn medestudenten en leraren leefden zich erg in, net alsof zij daadwerkelijk met de daad bezig waren. Maar als ik om mij heen keek leek iedereen het normaal te vinden. Verlegen en terughoudend als deze Zambiaanse dames publiekelijk mogen zijn over deze onderwerpen, binnen deze kamer was de atmosfeer verbazingwekkend vrij en open."

"Ik ga dit vanavond met mijn man proberen", zei één van de dames. "Mijn man houdt er niet van als ik dit doe", klaagde een ander, waarna één van de oudere dames meer tips en trucks gaf om het beter te doen.

Ze gingen maar door en door. Ik kon niet geloven dat deze oude dames, die in de vijftig of zestig waren, zo lang door konden gaan, terwijl ik al moeite had na een paar minuten. "Zou je gewoon zo stoppen en tegen je man zeggen dat je moe bent?", vroegen ze toen ik mijn vermoeidheid nauwelijks kon verbergen.

Terwijl ik moeite had met het naar huis lopen, met spierpijn in al mijn spieren na drie uur non-stop zware inspanning, keek ik om mij heen en zag ik Zambiaanse vrouwen in een ander licht. Ik had plotseling zoveel meer waardering voor hun, dat zij in staat zijn dit te doorstaan. En dit was pas na één dag van een meer dan twee weken durend programma. De volgende dag leerde ik nog meer bewegingen en vaardigheden, zoals hoe scheer ik mijn man 'daaronder' .

Nadat zeker was gemaakt dat de deur dicht was, niemand door het raam spiekte, en benadrukkend "dit is alleen voor in de slaapkamer, dit is alleen voor jouw man", gaf één van de matrones een gedetailleerde demonstratie van hoe alle bewegingen die we geleerd hadden in hun context gebruikt kunnen worden. Haar denkbeeldige man vasthoudend in elk denkbare positie ging zij meer dan vijftien minuten door, terwijl de andere vrouwen klapten en geld naar haar gooiden uit waardering.

De wijze waarop het liefdesspel in een serie van dansbewegingen veranderde maakte het meer abstract en fascinerend om naar te kijken. Het was in niets als een pornofilm, maar meer als in het theater terwijl je een kunst uitvoering bekijkt. Ik kon deze vrouwen alleen maar bewonderen, die deze vaardigheid bijna geperfectioneerd hadden.

Voordat ik hier kwam zou ik niet geloofd hebben dat het mogelijk was voor vrouwen van verschillende generaties om vrijelijk zulke intieme kennis op deze manier te delen. Het functioneert echt als een sociaal en educatief platform, en de manier waarop we met elkaar verweven raakten maakte het tot een grootse ervaring. Terugkijkend, ook al vertellen mijn beenspieren een ander verhaal, zou ik het nooit gemist willen hebben.

 

Zijbalk - Achterhaalde praktijk of glanzend voorbeeld?

Traditioneel adviseur Florene Mutambo is het ermee eens dat de traditie van 'chinamwali' vrouwen leert om onderdanig te zijn aan hun man, maar ziet er geen kwaads in. "Zo zouden ze moeten zijn, het is zoals de dingen voorbestemd zijn."

Vanuit een westers perspectief is het verleidelijk te denken over traditionele vrouwen inwijdingen als een achterhaalde praktijk en om een link te leggen met de sekse ongelijkheid in een land.

Nelson Banda van de Zambiaanse Nationale Women's Lobby zegt dat Zambia nog steeds een lange weg te gaan heeft wat betreft de seksegelijkheid en vrouwenparticipatie, erop wijzend dat er momenteel slechts 24 van de 158 parlementariërs vrouw zijn en dat er maar weinig vrouwen zijn in andere leiderschapsposities.

Banda voelt dat er een onbalans is tussen mannen en vrouwen vanwege de inwijding. "Vrouwen gaan het huwelijk goed voorbereid in, maar mannen wordt niet geleerd hoe hun vrouwen te plezieren, dat is het jammere eraan."

Maar de schuld enkel neerleggen bij sekseongelijkheid kwesties gaat te ver, zegt Iriss Phiri, oprichter van de National Traditional Counsellors Association. "Inwijding is slechts één component, en ik denk niet dat het een grote rol speelt", zegt ze. "Meisjes groeien vanaf een hele jonge leeftijd op met het beeld van vrouwen in een onderdanige rol, het is niet slechts wat zij leren in een paar weken training."

In plaats daarvan heeft zij het idee dat dit type advies, mits op de juiste manier uitgevoerd, een positieve impact kan hebben op seksegelijkheid. Dat is waarom haar organisatie, die nu wereldwijd meer dan tweeduizend adviseurs telt, de traditionele manier van pré-huwelijks advies promoot, maar met een moderne twist.

"Wij geven les aan beide, vrouwen en mannen samen", zegt ze. Deze aangepaste vorm probeert mannen warm te krijgen voor vrouwenrechten.

Ze geeft toe dat de traditionele manier van inwijding heeft bijgedragen aan het probleem van seksegerelateerd geweld. Volgens de meest recente Zambia Demographic Health Study, vindt 61 procent van Zambiaanse vrouwen dat het acceptabel is dat hun man hen slaat als ze hem seks onthouden.

"Een deel van onze cultuur was slecht", zegt Phiri. "Maar het onderwijzen van vrouwen, en mannen, is erg goed, we moeten gewoon de juiste dingen kiezen om te onderwijzen."

Thera Rasing, een Nederlandse onderzoekerster die hoofd is van het Department of Gender Studies aan de University of Zambia, vindt dat tegenwoordig de traditionele trainingen verkeerd geïnterpreteerd worden, verstoord door moderne opvattingen. Ze zegt dat vrouwen inderdaad geleerd wordt om tot op zekere hoogte onderdanig te zijn, maar nog belangrijker dan dit is dat ze leren hoe ze op een handige wijze met hun man om kunnen gaan.

Ze wordt geleerd hoe ze conflicten kunnen vermijden en met hem kunnen onderhandelen om te krijgen wat ze willen, hem daarbij laten denken dat hij de controle heeft. Dus als het op de juiste manier uitgevoerd wordt geeft het eigenlijk de vrouwen meer macht. Zoals een inwijdingsleraar het stelde is een man net als een baby. "Net als dat ouders weten hoe ze met hun kind om moeten gaan, zou een vrouw moeten weten hoe ze haar man moet bemoederen."

Traditioneel adviseur Mutambo zou willen dat alle vrouwen ter wereld toegang hadden tot een dergelijke training. Iriss Phiri, klinkt bijna verbaasd als ze hoort dat er in de meeste westerse landen niet iets vergelijkbaars is. "Als mensen geïnteresseerd zijn, dan moeten ze hier komen, of ons uitnodigen om daarheen te komen. We zouden ze graag trainen, zodat zij op hun beurt elkaar kunnen trainen."

 

© www.streetnewsservice.org

Other Language Versions

 Other Language Versions

SNS logo
  • Website Design