print logo

Steun van homo’s cruciaal in het gevecht tegen AIDS

 Street News Service 02 February 2019

Onlangs nam Malawi de moedige stap om haar veel belasterde homogemeenschap te betrekken in het gevecht tegen HIV/AIDS. De internationale gemeenschap roemde de beslissing, maar in het thuisland worden homo's nog steeds belachelijk gemaakt. (2008 Words) - By Joe Opio

Share

Gay support crucial in fight against AIDS  _5

 Young children perform HIV/AIDS-related drama in Kampala. The Ugandan government employed aggressive public awareness measures to spread its message in the fight against the deadly scourge. Photo: Sharon Wibabara

Bijgaande fotoserie beschikbaar, klik hier om de hele serie in hoge resolutie te downloaden.

Baptist Chavuga maakte geen onderdeel uit van de groep uitzinnige Malawiërs die zich buiten het Blantyre gerechtsgebouw verzamelden om Tiwonge Chimbalanga en Steven Monjeza te hekelen toen het paar arriveerde om terecht te staan op verdenking van homoseksuele activiteiten.

Chavuga, een 45-jarige inwoner van Lilongwe, kon niet naar Blantyre komen om zijn frustraties te uiten. Toch geeft hij toe dat hij het sentiment begrijpt dat de mensen naar het gerechtsgebouw dreef op deze noodlottige dag. "Homoseksualiteit is onnatuurlijk en onacceptabel," zegt hij als hij gevraagd wordt naar de zaak die Malawi één maakte, Afrika polariseerde en de internationale gemeenschap ontzette. "Deze twee hebben ons land in verlegenheid gebracht. Wat mij betreft hebben ze in eerste instantie gekregen wat ze verdienden. Het is jammer dat onze president toegaf aan de druk van bondgenoten en ze vrij gelaten heeft."

Voor de duidelijkheid, Chimbalanga en Monjeza werden gearresteerd op 2e Kerstdag 2009, nadat de twee deelnamen aan een traditionele verlovingsceremonie. Het tweetal werd veroordeeld tot 14 jaar dwangarbeid in de gevangenis wegens "grootse onfatsoenlijkheid" en "onnatuurlijke handelingen" door rechter Nyakwawa Usiwa-Usiwa die stelde: "Ik zal jullie een afschrikwekkende straf geven zodat het publiek wordt beschermd tegen mensen zoals jullie, en zodat we niet in de verleiding komen om met dit verschrikkelijke voorbeeld te wedijveren."

Maar na internationale verontwaardiging kondigde president Mutharika, geflankeerd door Secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon, een pardon aan, onder de noemer van "enkel humanitaire gronden."

Het was een gebaar dat door veel Malawiërs werd gezien als een daad van verraad, zoals Chavuga maar al te graag in herinnering riep bij eenieder die er zelfs maanden later nog naar wilde luisteren.

"De president heeft veel goeds gedaan maar de vrijlating van deze twee verschoppelingen, tegen de wens van het volk, laat het erop lijken dat hij hun handelingen vergoelijkte," zucht Chavuga.

Malawi is een sterk conservatief land en Chavuga's mening wordt gedeeld door de meerderheid. Dit is waarom men dacht dat Vicepresident Joyce Banda uit was op politieke zelfmoord toen zij halverwege dit jaar de religieuze leiders opriep om partners van hetzelfde geslacht in de armen te sluiten in de kruistocht tegen HIV/ AIDS.

Banda, een politieke pionier die niet bang is haar mening te uiten, deed haar oproep tijdens haar officiële opening van een beleidsconferentie op topniveau tussen de religieuze leiders in Blantyre.

Zij stelde dat Malawi een eind moet maken aan de zelfontkenning om significante stappen te kunnen maken in haar anti-AIDS campagne, en moet erkennen dat relaties tussen personen van hetzelfde geslacht een realiteit zijn.

"Ik ben van mening dat de Inter-Geloofs AIDS Associatie (MIAA) strategisch gepositioneerd is om geloofsleiders samen te brengen in het debat over hoe de geloofsreacties op HIV en AIDS hergepositioneerd moeten worden om het onderwerp van homoseksualiteit aan te pakken zonder noodzakelijkerwijs de morele integriteit van geloofsinstituten in het geding te brengen," vertelde Banda, een vrome christelijke, aan de bijeengekomen geestelijkheid, met de toevoeging dat homo's en lesbiennes kwetsbare groepen zijn en dat zij aandacht nodig hebben in het nationale antwoord op HIV/AIDS.

Verrassend genoeg veroorzaakten Banda's opmerkingen niet de verwachte storm van verontwaardiging.

Wellicht dat Malawi moe geworden is van het hele homo debat. Of misschien, heel misschien,  is Malawi langzaamaan, tegen hun zin in, de realiteit aan het omarmen waar Banda op zinspeelde.

Hoe kan iemand het anders verklaren dat Banda haar opmerkingen gemaakt had net nadat de regering haar positie als het officiële standpunt had ingenomen nadat het kabinet had erkend dat, zonder alomvattende homo integratie mechanisme, Malawi losse flodders zou afvuren in de strijd tegen HIV/AIDS?

"Homo's zijn cruciaal in de strijd," herbevestigde Dr. Mary Shawa, de Secretaris-generaal voor het Departement van Voeding, HIV en AIDS. "Er is een noodzaak voor openheid over de seksuele voorkeur onder homo's om te zorgen dat de regering op maat gemaakt kan ingrijpen om in te springen op hun behoeften. Het is moeilijk voor de regering om de homoseksuelen volledig te helpen en te herkennen omdat zij die erbij betrokken zijn niet naar buiten treden."

Shawa vervolgt: "Ik kijk ernaar vanuit het preventie perspectief . Het probleem met homoseksuelen is dat de meesten ook getrouwd zijn (met vrouwen en mannen), zodanig dat het moeilijk wordt hen in deze situatie te helpen."

Eerwaarde Father MacDonald Sembereka, een gerespecteerd Anglicaanse Kerk leider, sluit zich aan bij het regeringsstandpunt en is blij zijn stem te geven aan de goede zaak.

Sembereka, Uitvoerend Directeur van het Malawische Netwerk van Religieuze Leiders levend of persoonlijk geïnfecteerd met HIV/AIDS, dringt aan dat het al lange tijd een fout is geweest om relaties tussen persoon van hetzelfde geslacht niet te betrekken in de strijd tegen de dodelijke pandemie.

Voor Chavuga en de groep die het gerechtsgebouw van Blantyre bestormden om zich aan te sluiten bij de publieke vernedering van Chimbalanga en Monjeza representeren zulke uitingen de rare tijden in Malawi.

Maar misschien dat rare en wanhopige daden datgene zijn dat Malawi nodig heeft om het tij in hun worsteling tegen de AIDS gesel te keren, welke het land heeft uitgedund en gedeeltelijk de lage levensverwachting heeft vastgesteld op slechts 43 jaar.

Ondanks een terugloop van 14,4% in 2003 naar 11,9% in 2007, heeft Malawi nog steeds één van de hoogste HIV/AIDS infectie aantallen ter wereld. Malawi's gezondheidssysteem, zoals velen van zijn evenbeelden door Afrika, heeft moeite gehad om te gaan met de epidemie, waarbij sociale problemen zoals voedselzekerheid, arbeidscapaciteit en nationale defensie zijn verergert.

UNAIDS schatte vorig jaar in dat ongeveer 1 miljoen van de 15 miljoen Malawiërs leven met het virus, waarbij het duidelijk meer voorkomt in de stedelijke gebieden dan in landelijke gebieden.

De situatie wordt nog wanhopiger als het gaat om vrouwen.

Een recent rapport liet zien dat naar schatting 600.000 vrouwen van 15 jaar en ouder leven met HIV/AIDS, waarbij het virus ook verantwoordelijk is voor ongeveer 90.000 van de infecties onder kinderen. Daar bovenop is Malawi de gastheer van meer dan 650.000 AIDS-wezen, waarvan de meesten ook HIV besmet zijn.

Niet dat Malawi's strijd tegen AIDS een verhaal is van de ene tegenslag na de andere. De regering heeft een aantal zwaar bevochten overwinningen bereikt in de afgelopen jaren, waarbij gedragsverandering tot belangrijkste architect hiervan wordt gerekend.

"Uit het VN rapport dat net binnen is, over het afgelopen jaar, blijkt dat Malawi het aantal dodelijke gevallen heeft verminderd met 10%," onthult Dr. Shawa. "Dat betekent dat terwijl 10 Malawiërs elk uur stierven aan AIDS in 2004, dat nu gedaald is tot 1 Malawiër elk uur. En we hebben nu meer dan een half miljoen mensen die gratis ARV's ontvangen, gestegen van 400 in 2004."

Hetzelfde VN rapport noemt Malawi als één van de landen waar het voorkomen van nieuwe infecties onder jonge mensen met 25% is gedaald.

De Malawische regering hoopt op eenzelfde soort successen in hun moedige poging zijn aandacht te richten op de groepen die het meeste risico lopen op het oplopen van HIV en AIDS.

Het is een beslissing die Malawi als een continentale pionier neerzet, aangezien naast de homoseksuelen de andere groepen de prostituees en gevangen betreft.

Ze mogen dan wel niet de meest populaire groepen zijn om te omarmen, maar zoals de regering pas laat realiseerde, zonder de kwetsbare verschoppelingen erbij te betrekken zal het gevecht tegen AIDS altijd zo goed als verloren blijven.

KADER: HIV en openheid

MORALITEIT en wetenschap zijn nooit de gezelligste slaapmaatjes geweest. Maar waar het  de worsteling tegen AIDS betreft, is moraal vaak een rechtstreeks blok aan het been gebleken.

Terwijl Malawi ferme stappen neemt richting het erkennen van de belangrijke rol die homoseksuelen spelen in de kruistocht tegen HIV, hopen anti-AIDS activisten dat andere Afrikaanse landen hun morele stokpaardjes loslaten en Malawi's ingeslagen weg volgen.

Toen de Malawische regering homo's in zijn armen sloot, werd ontdekt dat de epidemie geruisloos had huisgehouden binnen één van 's lands meest gesloten gemeenschappen met een prevalentie graad tot aan de 25%.

De maatschappelijke moraal had homoseksuelen aan hun lot over gelaten, daarbij hun beschikking over basis HIV preventie middelen beperkend omdat homoseksualiteit nog steeds een misdaad is in Malawi, net als in de rest van Afrika.

Maar met het nieuwe alomvattende regeringsbeleid, is de verwachting dat over zulke hordes snel onderhandeld wordt.

Want openheid en het uitwissen van het stigma zijn tenslotte geprobeerde, geteste en bewezen maatregelen in de campagne tegen AIDS over het gehele continent.

Landen die van oudsher met de AIDS epidemie zij omgegaan op grootschalige gevoelige wijze, zoals Uganda, hebben succesvollere campagnes laten zien tegen het virus terwijl het omgekeerde waar is in landen als Zuid Afrika waar de ziekte is benaderd met een 'ontkennende' houding.

Malawi zelf, een pionier in openheid wat betreft het betrekken van homoseksuelen, heeft onnodig het klappen van de zweep gevoeld, toen onder leiding van President Kamuzu Banda slechts weinig aandacht werd besteed aan het escaleren van de AIDS crisis.

Banda's puriteinse overtuigingen maakte het erg moeilijk om AIDS educatie en preventie programma's uit te voeren, want het publieke debat over seksuele zaken werd in het algemeen gebannen of gecensureerd en HIV en AIDS werden beschouwd als taboe onderwerpen.

De grote rotzooi werd verergerd door het verzet van de Malawische Kerk tegen ieder AIDS preventie mechanisme ingevoerd door een onwillige regering.

Maatregelen zoals condooms werden weerstaan, en in een zwaar religieuze natie, zijn de effecten van een dergelijke ongeïnformeerde weerstand verwoestend voor de bevolking.

Tussen 1985 en 1993, nam de HIV prevalentie onder Malawische vrouwen getest in stedelijke prenatale klinieken toe van 2% tot 30%.

Vergelijk dit met en zet dit af tegen de periode sinds Banda's verdrijving.

Zijn opvolger, President Bakili Muluzi, hield tijdens zijn inaugurele rede een beroemde speech waarin hij publiekelijk erkende dat het land een ingrijpende AIDS epidemie onderging.

Muluzi legde de nadruk op de noodzaak voor een verenigd antwoord op de crisis en ondanks de schadelijke gevolgen van Banda's nalatenschap heeft Malawi sindsdien een ferme stap voorwaarts gezet.

In 2004 heeft President Muluzi, in een grootse tentoonspreiding van het geven van het goede voorbeeld, onthult dat zijn broer drie jaar daarvoor was gestorven aan AIDS en drong hij er bij de Malawiërs op aan om het stigma geassocieerd met AIDS aan te vechten.

"Ik heb geen excuus om dit publiekelijk bekend te maken aan the Malawiërs," zei hij. "We zouden open moeten zijn en de stilte over HIV/AIDS moeten verbreken. Het gevecht tegen de dodelijke ziekte kan alleen slagen als we de barricades van stilte, stigma en discriminatie opbreken."

Muluzi kon zijn benadering rechtstreeks uit zijn Ugandese tegenhanger, President Yoweri Museveni's anti-AIDS handboek hebben gescheurd.

Toen Museveni in 1986 de macht in Uganda overnam was hij verstandig genoeg om te realiseren dat, naast economische ontwikkeling, HIV/AIDS één van de meest grote zorgen was waar zijn regering tegenover stond.

Op een moment dat over de ziekte alleen nog maar in fluistertoon werd gesproken over de hele wereld, pakte Museveni zijn megafoon en stond hij erop luidruchtig de Ugandezen wakker te schudden over de dodelijke ziekte in hun midden.

Het resulterende nationale AIDS beleid vormde de hoeksteen waarop Uganda's veel geprezen anti-AIDS kruistocht werd gebaseerd.

Uganda's benadering, welke de traditionalisten  woedend maakte terwijl het de mythes rondom seks en AIDS demystificeerde, werd nagestreefd door middel van seks educatie lessen en een drietands campagne die aanspoorde tot seksuele onthouding en trouw, en bij het falen daarvan aandrong op de onfeilbare werking van het condoom.

Net als Malawi's huidige erkenning van homo's, heeft Uganda's dappere optreden zijn conservatieve veren door heel het land opgeschud en doet het dat nog steeds.

Maar, zoals een anti-AIDS slogan tijdens de laatste Wereld AIDS  Dag viering het stelde: "Beter Rood van Schaamte Achterblijven Dan Dood."

© www.streetnewsservice.org

 Other Language Versions

SNS logo
  • Website Design