print logo
  • Username:  
    Password:  

Profiel: de 14e Dalai Lama

 INSP 25 June 2019

In maart 1959 slaat het Chinese leger een volksopstand in Tibet neer. De dan 23-jarige Tenzin Gyatso, de 14e Dalai Lama, vlucht naar India, een sombere toekomst tegemoet. (1017 Words) - By Danielle Batist

Share

Dalai Lama provides hope where politicians have failed 2

His Holiness the 14th Dalai Lama during his last visit to Scotland in 2006Photo: courtesy of Dalailamascotland.org

INSP_Dalai Lama

Tibetan spiritual leader the Dalai Lama greets children as he visits a school for the blind in Friedberg.Photo: REUTERS/Alex Domanski

Dalai Lama provides hope where politicians have failed 1

His Holiness the 14th Dalai Lama during his last visit to Scotland in 2006Photo: courtesy of Dalailamascotland.org


Omdat vrijwel geen enkel land bereid is actie te ondernemen tegen China, rust de zware taak op zijn schouders de Tibetanen en hun tradities te beschermen. Dat is gelukt: ondanks een halve eeuw in ballingschap te hebben geleefd, reikt de invloed van de Tibetaanse spiritueel leider ver overde grenzen van zijn gemeenschap. Hij wordt gezien als een van de belangrijkste religieuze leiders ter wereld.

In 1989 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn niet aflatende verzet tegen het gebruik van geweld in de strijd voor Tibetaanse zelfbeschikking. Toch ziet Beijing hem nog altijd als een onafhankelijkheidsstrijder, ondanks dat hij steeds verklaart dat zijn doel een autonome status voor Tibet is en niet zozeer onafhankelijkheid.

Kind-leider

De 14e Dalai Lama wordt geboren op 6 juli 1935, in een klein dorpje net buiten de huidige grenzen van Tibet. Zijn ouders, die hem Lhamo Dhondub noemen, zijn boeren met een groot gezin.

Als hij twee is, wordt hij door boeddhistische gezanten, op zoek naar de 14e Dalai Lama, herkend als de reïncarnatie van de voorgaande dertien Dalai Lama's. Nog voor zijn vierde verjaardag wordt hij op de troon gezet. Hij krijgt onderwijs in een klooster en behaalt de Geshe Lharampa graad, het hoogst haalbare doctoraat in boeddhistische filosofie.

Maar in 1950, hij is intussen vijftien, marcheren troepen van de net door Mao Tse-tung opgerichte communistische regering Tibet binnen. Terwijl Chinese militairen het land overspoelen, aanvaardt de Dalai Lama - de titel betekent 'Oceaan van wijsheid' - de heerschappij over het land als staatshoofd.

China zet in 1951 een overeenkomst met zeventien punten op, waarin is vastgelegd dat Tibet verder zal gaan als onderdeel van de jonge volksrepubliek. Het Tibetaanse volk gaat in 1959 massaal de straat op om een einde te eisen aan de Chinese overheersing. Die opstand slaat het leger met geweld neer, wat duizenden betogers het leven kost.

De Dalai Lama vlucht naar India en strijkt neer in Dharamsala, in het noorden van het land, waar nu ook de Tibetaanse regering in ballingschap haar hoofdkwartier heeft. Hij wordt in zijn ballingschap gevolgd door ruim 80.000 Tibetanen, waarvan de meeste in dezelfde stad gaan wonen - sindsdien ook bekend als 'klein Lhasa'.

Ballingschap in India

In ballingschap begint de Dalai Lama aan zijn taak om te proberen de cultuur van de Tibetanen te behouden en hun situatie op het wereldtoneel te propageren. Hij doet een beroep op de Verenigde Naties en overtuigt de Algemene Vergadering in 1959, 1961 en 1965 resoluties aan te nemen waarin wordt opgeroepen tot bescherming van het Tibetaanse volk.

Hij heeft vele politieke en religieuze leiders over de hele wereld ontmoet en bezoekt de vorige paus, Johannes Paulus II, meerder malen. De Dalai Lama heeft altijd gepleit voor een middenweg voor de status van Tibet: echte autonomie binnen China.

In 1987, temidden van protesten in Lhasa tegen de grootschalige verhuizing van Han-Chinezen naar Tibet, stelt de Dalai Lama in het Amerikaanse Capitool een vijfpuntenplan voor, waarin hij oproept van Tibet een vredeszone te maken.

Hij is nooit van zijn standpunt van vreedzaam verzet afgestapt en krijgt hiervoor in 1989 de Nobelprijs voor de Vrede. Het comité prijst zijn anti-geweld beleid: "opmerkelijk, wanneer het wordt gezien in relatie met het leed dat het Tibetaanse volk wordt aangedaan."

Toenemende spanning

Ondanks hun meningsverschillen blijft de Dalai Lama de dialoog aangaan met Beijing. In 1993 stoppen de gesprekken tussen beide partijen en het duurt bijna tien jaar voor in 2002 de discussies weer op gang komen. Sindsdien wordt zo nu en dan overleg gevoerd, echter zonder zichtbare vooruitgang.

Spanningen tussen China en de Tibetaanse regering in ballingschap nemen in 2008 toe als gevolg van de ergste oproer in twintig jaar. De herdenking van de opstand in 1959 ontbrandt in rellen in de straten van Lhasa, en ook uit de rest van het land komen berichten van gewelddadige demonstraties. Volgens China worden achttien mensen gedood door opstandelingen, Tibetaanse berichten spreken over zeker tweehonderd doden als gevolg van het neerslaan van de protesten door Chinese veiligheidstroepen.

In maart 2011 overhandigt de Dalai Lama zijn politieke verantwoordelijkheid aan een gekozen vertegenwoordiger van de Tibetaanse regering in ballingschap en verklaart slechts als Tibets spiritueel leider door te gaan. Zijn gebaar wordt gezien als een manier die regering tot een democratischer orgaan te maken en meer daadkracht te geven onder de constante druk van China.

Zelfopoffering

De Tibetaanse regering in ballingschap in Noord-India kiest Lobsang Sangay als minister-president. In april 2012 roept hij Tibetanen op niet het traditionele Nieuwjaar, Losar, te vieren, maar in plaats daarvan te bidden voor "hen die zich hebben opgeofferd of geleden onder het repressieve beleid van de Chinese regering."

Minstens 35 Tibetanen hebben zich, volgens groeperingen die zich inzetten voor de rechten van Tibetanen, sinds maart 2011 in brand gestoken als protest tegen zestig jaar overheersing door China. Zeker 27 zijn daaraan overleden, de meesten Boeddistische monniken in Tibetaanse delen van de Chinese provincies Sichuan en Gansu. De Chinese regering noemt deze zelfopofferaars 'terroristen en criminelen' en beschuldigt Tibetaanse ballingen en de Dalai Lama ervan ze ertoe te hebben aangezet.

Diplomatieke relletjes

Men nam aan dat het voor de Dalai Lama, na het neerleggen van zijn politieke macht vorig jaar, gemakkelijker zou zijn geworden te reizen en Westerse leiders te ontmoeten die voorheen vaak terughoudend waren de Tibetaanse leider te ontmoeten in de vrees diplomatieke banden en handelsbetrekkingen met China op het spel te zetten. In de afgelopen maanden waren bezoeken van de Dalai Lama echter nog altijd reden voor diplomatieke relletjes.

Tijdens een tour door het Verenigd Koninkrijk in juni brengt de Dalai Lama een bezoek aan Leeds en veroorzaakt zo een Olympische ruzie. Leeds is komende zomer de thuisbasis van het Chinese Olypisch team en volgens de Britse omroep BBC dreigt China zich uit de stad terug te trekken als het stadsbestuur geen einde maakt aan het bezoek van de Dalai Lama. Dat bestuur benadrukt echter dat hij op persoonlijke titel naar Leeds is gekomen om op een zakelijke bijeenkomst te spreken.

Dit is het jongste diplomatieke relletje tussen China en Engeland sinds minister-president David Cameron in mei op Chinese tenen staat door de verbannen Tibetaanse boeddhistische leider in Londen te ontmoeten. China deelt de Britse gezant in Beijing mee dat de ontmoeting de politieke gemoederen in China ernstig verstoort.

De nu 76-jarige Dalai Lama haalt zijn schouders op bij de controverse en zegt tegen aanwezige verslaggevers dat het Chinese misnoegen over zijn buitenlandse bezoekjes niets nieuws is. "Zo gaat het altijd. Het begint routine te worden."

(bronnen: Reuters en BBC)

Translated by Demian van der Reijden.

SNS logo
  • Website Design